Update Ceuta: Massale solidariteit vanuit 260 Spaanse gemeenten op Dag van Ceuta

In dit artikel:

Spanje houdt op woensdag 2 september de ‘Dag van Ceuta’ om solidariteit te tonen met de Spaanse exclave in Noord-Afrika. De actie ontstond op sociale media en heeft steun gekregen van ruim 260 gemeenten. De meeste bijeenkomsten vinden om 20.00 uur plaats voor gemeentehuizen; ook in Madrid en Brussel zijn demonstraties gepland. Ceuta-president Juan Jesús Vivas noemt de massale grensoversteek vanuit Marokko op 30 en 31 juli een aanval op de territoriale integriteit van de stad.

De steunactie is politiek omstreden. De conservatieve Partido Popular (PP) steunt Vivas en noemt de bijeenkomsten onpartijdig. De landelijke PSOE beschuldigt de PP juist van politiek misbruik van de crisis. De lokale PSOE in Ceuta doet wel mee om de bevolking te steunen. Podemos organiseert in Madrid tegelijk een protest tegen racisme, terwijl Izquierda Unida en EH Bildu wegblijven omdat zij vrezen dat rechtse en extreemrechtse partijen de crisis voor electorale doeleinden gebruiken.

De regering van premier Pedro Sánchez keurde dinsdag een steunpakket van 168 miljoen euro goed, ongeveer 8 procent van het bruto binnenlands product van Ceuta. Werkgevers krijgen een hogere premiekorting bij het aannemen van personeel, van 50 naar 75 procent. Ook wordt de regeling voor tijdelijke werktijdverkorting verruimd en worden werkgevers volledig vrijgesteld van sociale premies. De maatregelen gelden eveneens voor Melilla en vormen een uitbreiding van een steunplan dat Ceuta sinds 2023 ongeveer 180 miljoen euro heeft opgeleverd.

De opvangcapaciteit voor volwassen migranten is in een week bijna verdubbeld van 1.800 naar ruim 3.300 plaatsen. De regering wil binnen enkele weken 6.000 plekken beschikbaar hebben. Honderden mensen die buiten opvangcentra wachtten, zijn inmiddels ondergebracht; ook vrouwen en kinderen zijn vanuit geïmproviseerde kampen naar vaste locaties verhuisd. Sánchez sluit overplaatsing van volwassen migranten naar het Spaanse vasteland voorlopig uit, hoewel coalitiepartij Sumar daarvoor pleit en minister Sira Rego opvang op het vasteland wil voor alleenstaande minderjarigen. Over het aantal migranten dat nog in Ceuta verblijft lopen de schattingen uiteen van circa 5.000 tot minstens 8.000. Volgens de regering keerden sinds 10 augustus 3.200 mensen vrijwillig terug naar Marokko.

Justitie spreekt van een ongekende situatie en meldt sinds de instroom 23 zaken van seksueel geweld, waarbij vooral minderjarige meisjes slachtoffer zouden zijn geworden. Ook vermogensdelicten en verzet tegen het gezag zijn toegenomen. Er komt tijdelijk een extra rechter voor zaken rond geweld tegen vrouwen. Koning Felipe VI stelt een bezoek aan Ceuta uit tot de omstandigheden verbeteren; in Marokko bestaat vrees dat zijn komst de spanningen verder verhoogt.