Voorlopig geen statiegeld op flesjes en blikjes in Spanje

In dit artikel:

Spanje zou in november statiegeld invoeren op plastic flesjes en blikjes: consumenten betalen 10 cent en krijgen dat bedrag terug bij inlevering. Bijna twee jaar na de start van het traject is echter nog steeds geen beheerder aangewezen, waardoor de invoering vertraging oploopt. Greenpeace spreekt van verspilde tijd en dringt aan op snelle besluitvorming.

Het systeem is een omvangrijk milieuproject. Zo’n 500.000 verkooppunten moeten hun logistiek aanpassen en jaarlijks kunnen tot 20 miljard verpakkingen, met een gezamenlijke statiegeldwaarde van ongeveer 2 miljard euro, worden verwerkt. De noodzaak is groot: in 2023 werd slechts 41,3 procent van de betreffende verpakkingen ingezameld. Invoering van statiegeld moet voorkomen dat veel flesjes en blikjes op straat of in de natuur belanden en maakt recycling eenvoudiger.

Vier organisaties hebben zich kandidaat gesteld om het systeem te beheren. De aanvragen kwamen bij de regio Madrid terecht, omdat alle kandidaten daar hun hoofdkantoor hebben. Madrid liet de wettelijke beoordelingstermijn verlopen en vroeg pas later om aanvullende rapporten. Het ministerie van Milieu kan die rapporten niet opstellen zonder extra informatie, terwijl Madrid zegt die gegevens niet zonder formele toestemming bij de kandidaten te kunnen opvragen. Na een nieuw besluit van een commissie krijgen de kandidaten vijftien dagen om stukken aan te leveren, waarna de bureaucratische procedure opnieuw begint. Ruim 130 maatschappelijke organisaties hebben de Madrileense regiopresident Isabel Díaz Ayuso al om uitleg gevraagd.

Ook is nog onduidelijk of het systeem alleen plastic flessen en blikjes omvat of ook drankkartons. Die keuze bepaalt mede het ontwerp van de naar schatting 20.000 tot 30.000 benodigde inleverautomaten. Levering duurt minstens een jaar en bedrijven rekenen vervolgens op twee jaar voor de opbouw.

De Europese Unie verplicht Spanje uiterlijk in januari 2029 statiegeld in te voeren als het de inzameldoelen niet haalt. Volgens betrokkenen moet daarom uiterlijk eind 2026 een besluit vallen. De conservatieve PP wil eerst de meetmethode en de noodzaak van statiegeld laten onderzoeken, wat de toekomst van het project onzeker maakt. Producenten en supermarkten erkennen intussen dat statiegeld kan helpen om meer verpakkingen in te zamelen en aan Europese recyclingdoelen te voldoen. Tot de invoering kunnen lege flessen en blikjes in de gele container worden weggegooid.