Waarom investeringsfondsen massaal Spaanse landbouwgrond opkopen

In dit artikel:

Investeringsfondsen kopen steeds meer landbouwgrond in Spanje en Portugal op voor grootschalige, hyperintensieve teelt van amandelen, pistachenoten en olijven. Rond Ejea de los Caballeros in Aragón zijn traditionele akkers met tarwe, gerst en alfalfa deels veranderd in strak aangeplante amandelboomgaarden. Het Britse fonds Cibus Capital beheert daar via zijn Spaanse dochter Prunus Nuts ongeveer 600 hectare en wil uitbreiden met pistache.

Volgens Público is het kapitaal dat in deze teelt wordt geïnvesteerd het afgelopen jaar met 50 procent toegenomen. Ook andere media signaleren dat Aragón, naast Andalusië en Extremadura, een belangrijk doelwit is geworden. Fondsen worden aangetrokken door relatief goedkope grond en beschikbare waterbronnen. Bekende ondernemersfamilies, waaronder Entrecanales, Matutes en Roig, zijn via bedrijven of investeringsgroepen bij zulke landbouwprojecten betrokken. Zo exploiteert Lizardagro van de familie Entrecanales volgens elEconomista circa 4.000 hectare amandelbomen in Aragón. Atitlán, opgericht door een schoonzoon van Mercadona-oprichter Juan Roig, kocht samen met een Canadees pensioenfonds ongeveer 9.000 hectare olijf- en amandelgrond.

De gekozen gewassen zijn voor investeerders aantrekkelijk omdat bomen na aanplant relatief weinig onderhoud vragen, jarenlang opbrengst leveren en eenvoudig op grote schaal te exploiteren zijn. Landbouworganisatie COAG stelt dat meer dan 900 investeringsfondsen inmiddels landbouwgrond op het Iberisch schiereiland bezitten, met een gezamenlijke waarde van ruim 100 miljard euro.

Lokale boeren vrezen dat deze ontwikkeling grond onbetaalbaar maakt. In Andalusië steeg de gemiddelde landbouwgrondprijs eind 2024 met 3,3 procent tot ruim 17.000 euro per hectare, tegenover een landelijke stijging van 2,8 procent. Vooral jonge boeren die een bedrijf willen beginnen of overnemen, worden geraakt. Fondsen kopen volgens onderzoeksplatform Datadista vaak de beste percelen met de meeste zon en het meeste water, terwijl traditionele boeren met minder gunstige grond achterblijven. Tegelijk verandert het landschap in regio’s als Aragón, Andalusië en Extremadura in uitgestrekte, uniforme plantages.