Waarom Spanje zich zorgen maakt over kunstmest ondanks voldoende voorraad

In dit artikel:

Minister Luis Planas riep tijdens de opening van de 39e Salón Gourmets in Madrid op tot een snelere, gemeenschappelijke Europese aanpak van kunstmestbeleid. Zijn waarschuwing komt voort uit groeiende zorgen over prijsstijgingen, productie en aanvoer door internationale spanningen, met name de onrust rond de Straat van Hormuz en de oorlog in het Midden-Oosten.

Planas betoogt dat kunstmest niet telkens een acute kwetsbaarheid mag worden zodra er wereldwijd onrust ontstaat. Europa moet volgens hem inzetten op stabielere bevoorrading, meer samenwerking tussen lidstaten, minder importafhankelijkheid en een structurele strategie in plaats van louter ad-hocmaatregelen. Ook pleit hij voor meer investeringen in onderzoek, innovatie en circulaire alternatieven voor conventionele stikstof- en fosfaatmeststoffen om de landbouw weerbaarder te maken tegen prijsschokken en geopolitieke risico’s.

Economisch speelt aardgas een sleutelrol: het is de belangrijkste grondstof voor stikstofmeststoffen en bepaalt grotendeels de productiekosten. Toenemend prijsrisico of onderbrekingen in de aanvoer hebben daardoor directe effect op fabrikanten en maken kunstmest duurder. Spanje heeft wel een eigen industrie en ontvangt vaak leveringen uit landen als Egypte, Algerije en Marokko, maar is niet immuun voor wereldwijde schokken omdat handel en productie sterk internationaal verweven zijn.

De Spaanse regering heeft intussen een steunpakket van 500 miljoen euro aangenomen om boeren te helpen de hogere kosten op te vangen en de voedselproductie te beschermen. De branchevereniging ANFFE stelt dat er voor dit seizoen voorlopig voldoende product beschikbaar is, maar waarschuwt dat bij aanhoudende of escalerende crises de druk op productie en toekomstige bevoorrading snel kan toenemen.

Volgende week gaat Planas het onderwerp bespreken met EU-commissaris Olivér Várhelyi tijdens diens bezoek aan Spanje. De gesprekken richten zich naar verwachting op het versterken van de Europese productiecapaciteit, het versnellen van innovatie en het beter opvangen van marktverstoring. Voorlopig is er geen direct tekort in Spanje, maar de recente ontwikkelingen tonen volgens Planas hoe fragiel de sector blijft en welke risicofactoren de voedselvoorziening op termijn kunnen bedreigen.