Wat doet Spanje met oude windturbines? Hergebruik en recycling nemen toe
In dit artikel:
Spanje staat voor een grote renovatiegolf van windparken: ongeveer 30% van het geïnstalleerde vermogen is ouder dan twintig jaar en veel turbines stammen uit de jaren negentig. Met een totaal van circa 33 gigawatt aan windvermogen betekent dit dat de komende jaren duizenden installaties vervangen of vernieuwd moeten worden. Een deel van de parken—ruim 2 GW—is ouder dan 25 jaar en bijna 10 GW is ouder dan 20 jaar, waardoor repowering (vervangen door efficiëntere nieuwe turbines) op grote schaal verwacht wordt.
De sector zoekt tegelijk naar manieren om te voorkomen dat demontage leidt tot grote afvalbergen. Hergebruik is de eerste optie: volledige turbines of onderdelen worden vaak doorverkocht en elders weer opgebouwd, waardoor veel materiaal niet als afval eindigt. Volgens de brancheorganisatie AEE eindigt naar schatting ongeveer 73% van de turbines niet als schroot. Wanneer hergebruik niet mogelijk is, worden installaties gedemonteerd en component-voor-component verwerkt. Spaanse bedrijven zoals Surus voeren dergelijke circulaire ontmantelingsprojecten uit.
De wieken vormen de grootste uitdaging vanwege hun composietconstructie van glas- en koolstofvezel, materialen die moeilijk te recyclen zijn. Spanje investeert echter in technieken om ook deze stromen te verwerken. Een voorbeeld is EnergyLoop van energiebedrijf Iberdrola in Navarra: een installatie om turbinewieken om te zetten in nieuwe grondstoffen die bijvoorbeeld in de cementindustrie gebruikt kunnen worden. Mechanische, thermische en chemische verwerkingstechnieken worden ingezet om vezel- en harsfracties nuttig te maken in nieuwe toepassingen, waardoor de milieu-impact van afgedankte wieken afneemt.
Ook het landschap vraagt aandacht: bij ontmanteling wordt doorgaans de bovengrondse laag van betonnen funderingen (ongeveer 50–70 cm) verwijderd, opgehoogd en met lokale beplanting hersteld; ondergrondse kabels blijven soms liggen omdat verwijderen meer schade zou veroorzaken.
De markt voor demontage en recycling groeit snel; aanbieders signaleren toenemende vraag nu veel parken aan vervanging toe zijn. Spanje profileert zich als koploper in Europa dankzij investeringen en opschaling van verwerkingscapaciteit, maar de komende jaren moeten uitwijzen of het land die voorsprong kan vasthouden terwijl oude turbines plaatsmaken voor een nieuwe generatie.