"We moeten weg": 75 gezinnen in Madrid vrezen uitzetting door hertog van Alba
In dit artikel:
Rond het Palacio de Liria in hartje Madrid dreigen tientallen gezinnen hun woning te verliezen nadat de Casa de Alba heeft laten weten huurcontracten niet te verlengen. In meerdere historische woongebouwen aan de calles Manuel en Duque de Liria — eigendom van de adellijke familie sinds decennia — ontvingen naar schatting 40 tot 50 huishoudens recent een brief van Bala Investment, de nieuwe vastgoedbeheerder. In die berichten wordt verwezen naar ‘‘technische redenen’’ en geplande renovaties als reden om contracten bij afloop niet te verlengen. Het aantal potentieel getroffen gezinnen kan oplopen tot circa 75, al is nog niet iedereen officieel geïnformeerd.
Veel bewoners betalen al lange tijd relatief lage huren voor een zeer gewilde, centrale locatie dichtbij Plaza de España; sommige gezinnen wonen er al sinds de jaren zeventig. De onduidelijke termijn voor vertrek en het ontbreken van concrete alternatieven in de buurt zorgen bij hen voor grote onzekerheid. Voor velen betekent verhuizen niet alleen hogere woonlasten, maar ook verlies van sociale netwerken, nabijheid van scholen en voorzieningen.
Achter de zakelijke motieven schuilt de vrees dat de gebouwen na renovatie zullen worden omgevormd tot toeristische appartementen of andere winstgevendere verhuurvormen. Die angst krijgt gewicht door een vorig plan van de familie Alba: twee panden aan Calle Princesa 22 en 24, pal tegenover het Palacio de Liria, zouden worden samengevoegd en omgebouwd tot een complex met 66 toeristische appartementen en in totaal 268 bedden. Dat project zou bij een investering van circa 5,6 miljoen euro een geschatte jaaromzet van ongeveer 2 miljoen euro kunnen genereren en zich in zo’n drie jaar terugverdienen. Voor de panden rond Manuel en Duque de Liria is nog geen openbaar economisch plan bekend, maar bewoners vrezen eenzelfde koers.
De zaak speelt in een breder stedelijk debat over de balans tussen erfgoedzorg, toerisme en betaalbaar wonen. Madrid heeft recent regels aangescherpt rond viviendas de uso turístico met speciale plannen om verspreide toeristenverhuur in historische woonblokken te beperken en te concentreren in volledig toeristische complexen. Grote eigenaren zoals de Casa de Alba zoeken binnen dit veranderende regelkader naar rendabele modellen voor hun patrimonium. Tegelijkertijd roept het herstructureren van beschermd en fiscaal gunstig erfgoed vragen op over sociale verantwoordelijkheid: een invloedrijke familie met een geschat vermogen van miljarden en uitgebreide historische banden met de stad tegenover bewoners met relatief lage inkomens.
Bewoners proberen zich te organiseren: ze zoeken steun bij media en politieke partijen en onderzoeken juridische stappen om uitzettingen uit te stellen of condities af te dwingen. Anderen kijken al naar woonruimte verder van het centrum, waar huren nog enigszins betaalbaar zijn maar sociale netwerken en voorzieningen veel verder weg liggen.
De conflictlijn rond het Palacio de Liria illustreert de spanning tussen behoud van monumentaal patrimonium en de druk van de stedelijke vastgoedmarkt, waarbij economische belangen, toeristische exploitatie en het voortbestaan van langdurige bewonersboten met elkaar in conflict raken. De Casa de Alba, historisch verbonden met het Spaanse publiek leven en nu onder leiding van Carlos Fitz‑James Stuart, staat centraal in die discussie over hoe grootgrondbezitters hun rol in de stad invullen.