Wetenschappelijke doorbraak voor de Iberische lynx

In dit artikel:

Onderzoekers van de Universidad Complutense in Madrid en het Nationaal Museum voor Natuurwetenschappen hebben voor het eerst in het laboratorium embryo’s van de Iberische lynx geproduceerd met behulp van in-vitrofertilisatie (ivf). Het resultaat, gepubliceerd in Theriogenology Wild, markeert een wetenschappelijke doorbraak: nooit eerder werden lynx-embryo’s buiten het lichaam aangemaakt. Voor het experiment gebruikten de wetenschappers eicellen van vrouwtjes die door verkeersongelukken waren omgekomen en sperma dat eerder van mannelijke lynxen was afgenomen en ingevroren, waardoor genetisch materiaal van overleden dieren bewaard blijft in de biobank van de soort.

De stap komt in een bredere context van herstel en zorgen. Na een dieptepunt in de jaren negentig — toen minder dan honderd dieren in het wild leefden en de soort als extreem bedreigd gold — is de populatie dankzij fokprogramma’s en herintroducties gegroeid naar meer dan 2.000 wilde lynxen. In 2024 werd de soort daarom heringedeeld van ernstig bedreigd naar kwetsbaar. Regionale fokcentra tonen ook succes: in Doñana’s fokcentrum El Acebuche werden deze zomer binnen 24 uur negen welpen uit drie nesten geboren; die week waren het er twaalf totaal. Nieuwe populaties zijn uitgezet in provincies als Cuenca, Palencia, Murcia en Granada.

Toch blijft de beperkte genetische variatie door een vroegere populatieknel een groot probleem: een kleine afstamming verhoogt vatbaarheid voor ziekten en kan de voortplanting belemmeren. CSIC-onderzoeker Eduardo Roldán benadrukt dat de techniek dieren kan laten bijdragen aan de voortplanting die anders geen kans hadden: “Ons onderzoek maakt het mogelijk om ook dieren te laten bijdragen aan de voortplanting die daar anders nooit de kans toe hadden.”

De volgende stap is het overbrengen van de in het lab gecreëerde embryo’s naar draagmoeders in fokcentra in Spanje en Portugal, zodat ze zich verder kunnen ontwikkelen tot gezonde jongen. Als die fase slaagt, kan ivf een belangrijk instrument worden om de genetische basis van de Iberische lynx te versterken en de soort toekomstbestendiger te maken.