Wiskundige zet de kansen van El Gordo in perspectief — maar het plezier van meedoen blijft

In dit artikel:

Op maandag 22 december vindt de trekking van de Spaanse kerstloterij El Gordo plaats. De Spaanse hoogleraar toegepaste wiskunde Francisco Pedroche gebruikte dat moment om een herkenbare maar misleidende strategie onder de loep te nemen: koop honderd loten met alle mogelijke eindcombinaties van twee cijfers (00–99), zodat je gegarandeerd een lot hebt dat eindigt als een prijswinnend nummer.

In zijn berekening rekent Pedroche de realiteit door. Een lot kost €20, honderd loten kosten dus €2.000. Als je alleen een prijs wint vanwege de laatste twee cijfers van een groot prijswinnend nummer, levert dat ongeveer €500 op — nog steeds een fors verlies. Belangrijker: de kans op de hoofdprijs wordt hierdoor niet groter. Elk lot behoudt dezelfde kans (ongeveer 1 op 100.000); het kopen van meerdere verschillende eindcijfers verandert niets aan de willekeur van de trekking.

Met zijn voorbeeld bestrijdt Pedroche veelvoorkomende misverstanden over kansberekening: nummers “zijn niet rijp” of hebben geen extra kans omdat ze lang niet gevallen zijn, en speciale getallen geven geen voordeel. Hij wijst er ook op dat psychologische factoren spelen: mensen overschatten kleine kansen, koesteren hoop op leven veranderende winst en ervaren saamhorigheid door mee te doen.

Pedroche gebruikt deze casus zowel in onderwijs als in de media om abstracte kansbegrippen concreet en begrijpelijk te maken. Zijn conclusie is helder: de strategie kan kleine opbrengsten opleveren maar is geen verstandige investering. Speel mee voor het plezier en reken met realistische verwachtingen, niet met de illusie om rijk te worden.