Zand verdwijnt, maar plannen blijven liggen: de kust van Valencia kalft af
In dit artikel:
Zware winterstormen hebben de stranden van de regio Valencia flink onder druk gezet: zo’n zestig gemeenten melden in uiteenlopende mate schade en versnelde kusterosie. Spaanse media melden deze week dat uit plannen van het Centro de Estudios y Experimentación de Obras Públicas (CEDEX) uit circa 2015 blijkt dat nog 36 voorgestelde golfbrekers niet zijn gerealiseerd en dat bijna 9 miljoen m3 zand die ooit was voorzien niet is aangevoerd.
De kwetsbaarheid werd extra duidelijk tijdens storm Harry in januari, met piekgolven tot zes meter. In Tavernes de la Valldigna stortten terrasconstructies van een appartementencomplex in doordat het strand en de boulevardzone waren weggespoeld; op meerdere locaties leidde afslag tot schade aan promenades, kustwerken en in enkele gevallen tot tijdelijke evacuaties omdat funderingen zijn aangetast. Eerder, in oktober 2024, verzwakte een DANA-systeem de kust al door grote verplaatsing van sediment: zand verdwijnt van stranden maar slibt soms havens en riviermondingen dicht, in Cullera lokaal tot circa twee meter diepteverlies.
Bestuurlijk speelt versnippering een grote rol in de traagheid van ingrepen. De Spaanse Staat (via MITECO en de kustdienst Costas) beheert het ‘publieke kustgebied’ en moet vrijwel altijd goedkeuring en uitvoering verzorgen voor grote zandaanvullingen en harde werken. De Generalitat Valenciana regelt ruimtelijke ordening aan de kust en gemeenten beheren promenades en lokale voorzieningen. De regionale regering dringt sinds 2025 aan op meer bevoegdheden en vroeg Madrid steden als ‘zwaar getroffen’ te verklaren om noodsteun te versnellen.
Beleid de laatste jaren legt meer nadruk op grootschalige zandaanvullingen dan op nieuwe golfbrekers. Het ministerie van Ecologische Transitie heeft plannen voor strandregeneratie in onder meer Canet, Sagunt, Sueca en Cullera met een geschat budget van 42,6 miljoen euro, werkzaamheden die vanaf januari 2026 zouden moeten starten. Tegelijk voert de regio zelf ook baggerwerk uit (bijv. Cullera ~170.000 m3; Sagunt begin maart) en wordt gesproken over aanvullende ‘vasthoudmaatregelen’ zoals onderwaterconstructies of verlengde golfbrekers.
Experts waarschuwen dat louter zand storten vaak tijdelijk effect heeft: zwaar weer kan het snel weer wegspoelen. Daarom pleiten kustdeskundigen voor gecombineerde oplossingen, snellere vergunningprocedures, structurele monitoring en betere afwatering. De politieke discussie draait inmiddels zowel om extra geld als om wie bevoegd wordt om sneller en doeltreffender te handelen tegen de groeiende kusterosie.