Zwart water uit de kraan: hoe de bosbranden in Spanje maanden later opnieuw toeslaan

In dit artikel:

In de Spaanse provincie Ávila mogen inwoners van Mijares, Casavieja en Piedralaves voorlopig geen kraanwater drinken. Zware onweersbuien spoelden as en modder van de hellingen naar beken en stuwmeren, waardoor het water zwart en troebel werd. De dorpen liggen in het gebied waar de bosbrand bij Burgohondo deze zomer minstens 34.000 hectare verwoestte. Inwoners krijgen inmiddels flessenwater uit tankwagens.

Deskundigen waarschuwen dat de gevolgen van zulke branden nog jaren kunnen aanhouden. Door de extreme hitte is niet alleen de begroeiing verdwenen, maar kan ook een waterafstotende laag in de bodem ontstaan. Regen dringt daardoor minder goed in de grond en stroomt met grote kracht naar beneden, waarbij as, voedingsstoffen en de vruchtbare bovenlaag worden meegenomen. Volgens onderzoek kan het bodemverlies na een combinatie van brand en zware regen bijna verdrievoudigen.

Het slib belandt uiteindelijk in waterreservoirs, die daardoor kunnen dichtslibben. Voedingsstoffen kunnen bovendien algengroei veroorzaken, waardoor het zuurstofgehalte daalt en ecosystemen beschadigd raken. Klimaatverandering versterkt het probleem: bosbranden worden heter en stortbuien heviger, waardoor natuurgebieden zich minder goed herstellen.

Greenpeace noemt de nasleep van een brand een nieuwe ecologische en sociale noodsituatie. De organisatie vraagt om langdurige controle van oppervlakte- en grondwater, bescherming tegen asstromen en terughoudendheid met het kappen van verbrande bomen. Onderzoek wijst erop dat oppervlaktewater drie tot vijf jaar vervuild kan blijven en dat zware regen nog zeker anderhalf jaar as en slib kan aanvoeren. Natuurlijke maatregelen, zoals omgevallen stammen laten liggen en de bodem bedekken, kunnen erosie beperken en het herstel van het bos bevorderen.